با انتشار اعلامیۀ قانون اساسی سوریه، موجی از تحلیلها و واکنشها در فضای رسانهای و سیاسی به راه افتاده است. از یک سو، برخی از معارضان سابق سوری و غیرسوری (امثال ابویحیی الشامی و طارق عبدالحلیم و...)، این قانون اساسی را خیانت به خونهای ریختهشده در انقلاب سوریه دانسته و آن را گامی به سوی حاکمیت سکولاریسم قلمداد کردهاند. از سوی دیگر، برخی آن را طلیعۀ صبح روشنی برای سوریه در سایۀ حکومتی اسلامی و مترقی توصیف میکنند.
اما فارغ از این تحلیلها و توصیفات، آنچه در این اعلامیه به وضوح دیده میشود، ادامۀ همان مسیری است که جولانی (احمد الشرع) از ابتدای سقوط سوریه در پیش گرفته است: مسیر نفاق و اجرای سکولاریسم زیر پوشش اسلام و شعارهای اسلامی.
برخلاف تجربههایی مانند انقلاب اسلامی ایران یا حکومت طالبان که نام سیستم حاکمیتی کشور را به «جمهوری اسلامی ایران» و «امارت اسلامی افغانستان» تغییر دادند، نسخۀ سوریه با تبعیت از الگوی اردوغانی، نامی از اسلام در عنوان سیستم حاکمیتی نیاورده و همان نام قدیمی «جمهوری عربی سوریه» را حفظ کرده است.
با این حال، در مادۀ سوم این قانون اساسی، با پیروی از روش سایر حکومتهای عربی منطقه، دین رئیس جمهور، اسلام تعیین شده و فقه اسلامی به عنوان منبع اصلی قانونگذاری معرفی شده است. این عنوان، هرچند زیبا و فریبنده، تنها نشاندهندۀ تأثیر گرایشات دینی مردم سوریه بر عملکرد سران فعلی حکومت است و نه بیشتر.
نمونه حکومتی که اکنون در سوریه در حال شکلگیری است، دقیقاً همان الگویی است که سید قطب سالها پیش، از ماهیت آن پرده برداشت و هشدار داد:
«صلیبیها و صهیونیستها پس از تجربۀ ناموفق نظام آتاتورک در ترکیه، سعی کردند نسخههای بعدی را با توجه به نقاط ضعف نسخۀ قبلی، در بلاد اسلامی روی کار بیاورند. نظامهایی به نام دین، اما همراه و همپیمان با غرب. نظامهایی که به نام دین، برخی امور حاشیهای و کوچک را مورد انکار قرار میدادند تا مخاطب خیال کند این حکومتها به دنبال توحید هستند و همه چیزشان سالم و در راه اسلام است. این روش، از خباثتآمیزترین فریبهای شیاطین جن و انس در برابر دین است.»
سید قطب، فی ظلال القرآن، ص۱۲۲۱
با این شیوۀ نگارش در اعلامیۀ قانون اساسی سوریه، آشکار است که شاخهای دیگر از شجرۀ خبیثۀ حکومتهای مزدور غرب و منادیان «اسلام آمریکایی» در حال شکلگیری است.
حال باید دید گروهها و جنبشهای مدعی اسلامگرایی در سوریه تا چه اندازه میتوانند در این منجلاب نفاقآلود دوام بیاورند و آیا قادر خواهند بود در برابر این فریب بزرگ ایستادگی کنند؟