نویسنده: محمد باغچقی
عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم

هنگامی که حضرت موسی (علیه السلام) پس از چهل روز حضور در کوه طور، به میان قوم خود بازگشت، مشاهده کرد که بنی اسرائیل، مشرک و گوساله پرست شده و از پرستش خداوند متعال سر باز زده اند!!

به همین جهت به شدت ناراحت شد و حضرت هارون (علیه السلام) را که به عنوان جانشین خود انتخاب کرده بود، با لحنی تند و توبیخی خطاب قرار داد (آیه ۹۲ و ۹۳ سوره طه)؛

البته حضرت هارون (علیه السلام) در پاسخ عرض کرد: [إِنِّي خَشِيتُ أَنْ تَقُولَ فَرَّقْتَ بَيْنَ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَلَمْ تَرْقُبْ قَوْلِي] (آیه ۹۴ سوره طه) من ترسیدم بگویی تو میان بنی اسرائیل تفرقه انداختی، و سفارش مرا به کار نبستی! 

طبق آیه ۱۵۱ سوره اعراف، حضرت موسی(علیه السلام) بعد از شنیدن عذر حضرت هارون (علیه السلام) برای او دعا نمود که به تصریح علامه طباطبایی (ره) این مهم نشان دهنده آن است که حضرت موسی (علیه السلام) عذر جناب هارون (علیه السلام) را قابل قبول دانسته و پذیرفته است. (المیزان فی تفسیر القرآن، ج14، ص194، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، چاپ دوم، 1390ق.)

ماجرای مزبور به روشنی حاوی چند درس مهم است از جمله آنکه هرچند ما نباید نسبت به انحرافات و منکرات جامعه چشم بپوشیم، ولیکن این نکته را نیز نباید فراموش کنیم که خطر ایجاد تفرقه میان آحاد جامعه، گاها از خطر ایجاد مقطعی منکر بزرگی همچون شرک بیشتر است؛ (تفسیر نوراستاد قرائتی، ج5، ص381، تهران، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن‌، چاپ اول، 1388ش)

پس قطعا یک شخص انقلابی می بایست بیش از هر فرد دیگری به مسئله اتحاد امت اهتمام ورزیده و در مبارزه با انحرافات و منکرات موجود، اهم و مهم کند؛ چرا که به تصریح امام خمینی (ره)، اتحاد مردم، یکی از دو رمز پیروزی انقلاب اسلامی بوده و اگر دنبال بقاء این انقلاب هستیم، می بایست به آن ملتزم باشیم. (صحیفه امام، ج21، ص404، تهران، موسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى(ره)، چاپ پنجم، 1389ش.)

بنابراین با چنین شاقولی مشخص می شود انقلابی گری و در مسیر حق بودن، صرفا به معنای داد و بیداد کردن علیه انحرافات نیست بلکه فرد انقلابی یقین دارد که تفرقه، افزون بر آنکه عملی قبیح نزد پروردگار به شمار می رود، همچنین خطراتی نیز به برای انقلاب به دنبال دارد؛ و لذا گاه حتی ممکن است به صورت مقطعی و در برهه ای حساس، چشم بر برخی از امور نیز ببندد که مبادا وحدت امت خدشه دار شود؛

با این توضیح مشخص می شود که بسیاری از موضع گیری های ما در قبال دیگران از جمله مسوولین و همچنین برچسب زنی هایی که گاها امروز شاهد آن هستیم، به هیچ وجه با مبانی دین سنخیت نداشته و اگر موجب تفرقه شود (که قطعا می شود) مبغوض شارع مقدس نیز خواهد بود.

البته پرواضح است انتقاد سازنده و محترمانه نه تنها منافی وحدت نیست، بلکه فواید متعددی نیز به دنبال دارد. چنانکه حضرت هارون (علیه السلام)، {ظاهرا در اولین لحظاتی بود} که قوم خود را در حال پرستش گوساله سامری دید، آنان را از این کار منع فرمود. (آیه 90 سوره طه) 

امید آن می رود همه آحاد جامعه بیش از پیش به دستورات دین آگاهی یابند و از هر گونه اقدامی که تفرقه انگیز است بپرهیزند چرا که به تعبیر حضرت امام خمینی (ره)، امروز اختلاف برای امت اسلامی، سم کشنده است. (صحیفه امام، ج۱۴، ص۲۵۳)