طرح آمریکایی

در اوت ۲۰۲۵ ایالات متحده نقشه‌ای مبنی بر خلع سلاح حزب‌الله را به دولت لبنان ارائه کرد که هدف آن، طبق گزارش‌های خبری، «خلع سلاح حزب‌الله تا پایان سال» و بازگشت کامل حاکمیت دولت بر سلاح‌ها بود. این طرح خائنانه توسط فرستادۀ آمریکایی به دولت لبنان ارائه گردید.

فشار بر دولت لبنان از سوی آمریکا و شرکای بین‌المللی با هدف منزوی‌کردن حزب‌الله و تقویت ارتش ملی، و البته غیرمستقل، است. تحلیل‌گران بر این باورند که این گام «تحمیل خارجی» و خدمت به «منافع اسرائیل» است و خلع سلاح یک‌طرفه بدون تضمین امنیتی و خروج کامل اسرائیل در جنوب، دوام نمی‌آورد.

خروج أمل و وزرای حزب‌الله از جلسه هیئت‌دولت

در جلسه اخیر کابینه لبنان (اوت ۲۰۲۵) که با موضوع بررسی اهداف طرح خلع سلاح برگزار شد، وزرای وابسته به أمل و حزب‌الله جلسه را ترک کردند تا اعتراض خود را بدین وسیله نشان دهند. رسانه‌ها و خبرگزاری‌های معتبر این خروج را گزارش کرده‌اند.[1]

وزرا، این تصمیم را واکنش به این دانستند که: «[این] تصمیم تحت فشار خارجی (آمریکا/اسرائیل) اتخاذ شده و مشروعیت دولت را به‌خطر می‌اندازد». از دید آنها، تصویب چنین طرحی در غیاب توافق ملی به‌معنای خلع سلاح یک‌طرفه است.[2]

تحلیل‌گران بر این باورند که: اولاً با این کار مشروعیت و انسجام دولت در معرض خطر قرار می‌گیرد؛ چراکه در نظام فرقه‌ای لبنان، خروج نمایندگان یک طایفه می‌تواند تصمیمات را از منظر قانون اساسی و سیاسی زیر سؤال ببرد. ثانیاً مخالفت بزرگ‌ترین گروه مسلح داخل کشور می‌تواند مانع پیاده‌سازی طرح و یا منجر به تشدید تنش‌ها شود.

چرا حزب‌الله باید مسلح بماند؟

1. دفاع در برابر تهدید خارجی (اسرائیل): حزب‌الله «نیروی مقاومت» علیه اشغال یا تجاوز اسرائیلی است. نیروهای حزب‌الله معتقدند ارتش لبنان قادر به حفاظت از جنوب و مرزها نبوده و یا اساساً مورد اعتماد نیست؛ بنابراین وجود نیروی مسلح غیر‌دولتی ضروری است.
2. بازدارندگی و تضمین بازگشت اسرا و اراضی: حزب‌الله می‌گوید داشتن سلاح برای حفظ بازدارندگی و تسهیل مذاکره برای آزادی اسرا یا عقب‌نشینی نیروهای خارجی ضروری است.

جمع‌بندی

1. طرح اخیر برای خلع سلاح حزب‌الله، توسط نماینده آمریکایی پیشنهاد شده است؛ اما موفقیت آن محال و یا لااقل بستگی به تضمین‌های امنیتی، خروج نیروهای خارجی (اسرائیل)، و بسته‌های اقتصادی بین‌المللی دارد.
2. خروج وزرای أمل و حزب‌الله از جلسه کابینه نشان‌دهنده بحران مشروعیت و بحران کنش درونی ساختار فرقه‌ای لبنان است که می‌تواند هر تصمیم یک جانبه‌ای را تضعیف کند.
3. دلیلِ «لزومِ مسلح بودن» از منظر حزب‌الله عمدتاً به «بازدارندگی و دفاع علیه تهدید خارجی» برمی‌گردد، موضوعی که حقانیت آن تا به امروز بر همگان ثابت شده است.
4. خلع سلاح حزب‌الله می‌تواند خطرِ خلأ امنیتی یا جنگِ تازه‌ای را به‌همراه داشته باشد؛ زیرا با توجه به تجربه عراق، سوریه و فلسطین، بسیار روشن است که تضمین‌های بین‌المللی و منطقه‌ای نیز نمی‌تواند تأثیری در مخالفت حزب‌الله داشته باشد.