یکی از اخبار داغ روزهای اخیر، اعلام امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، مبنی بر عزم پاریس برای به‌رسمیت‌شناختن کشور مستقل فلسطین در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سپتامبر آینده است. او در سخنرانی خود اعلام کرد که این تصمیم را بر اساس «تعهد تاریخی به ایجاد یک صلح عادلانه و پایدار» اتخاذ کرده است.[1] از منظر داخلی، فرانسه در دو سال اخیر شاهد افزایش نارضایتی افکار عمومی – به‌ویژه میان جمعیت مسلمان و چپ‌گرا – بوده که سیاست‌های دولت درقبال جنگ غزه را ناکافی می‌دانند. همین امر، به‌همراه تأثیرگذاری اجتماعی و گستردۀ تصاویر جنایات جنگی، مسلمانان فرانسه را تشویق کرد تا از دولت خود واکنش جدی‌تری بخواهند. تشکل‌های مدنی و شماری از احزاب نیز با جمع‌آوری امضاء و برگزاری تجمع‌های چندین‌هزار نفره، از کاخ الیزه خواستند موضع خود را روشن کند.

اقدام فرانسه را می‌توان در چارچوب دو نگاه تحلیل کرد: نگاه اول از سوی برخی مفسران است که این حرکت را پاسخی به فشار عمومی و اتحاد یک‌سویه با مواضع مسلمانان و نیروهای چپ افراطی تفسیر می‌کنند؛ نگاه دوم، تلاشی دیپلماتیک برای احیای طرح «دو دولت» است.

طرح دودولتی، طرحی خائنانه برای تثبیت و به‌رسمیت شناختن اسرائیل از یک سو و مشروعیت‌زدایی تدریجی از فلسطین از سوی دیگر است که شوربختانه توسط برخی از مسلمانان جاهل نیز مطرح و حمایت می شود. این طرح اولین بار در «کمیسیون سلطنتی برای فلسطین» در سال ۱۹۳۷ مطرح شد و سپس در پیمان اسلو (۱۹۹۳) احیا گردید؛ اما هیچ‌گاه از مرحله توافق بر کاغذ فراتر نرفت. این طرح غصب و اشغالگری سرزمین فلسطین را نادیده می‌گیرد و با عادی‌سازی روابط، مشروعیت حاکمیت اسرائیل را تثبیت می‌کند؛ امری که مغایر با حقوق بنیادین مردم فلسطین است.

یاسر عرفات از مادرید تا کمپ‌دیوید (۱۹۹۱–۲۰۰۰) این مسیر را دنبال کرد اما در نهایت در رام‌الله محصور ماند و نه دولت مستقل تشکیل شد و نه نیروی مسلحی توانمند ایجاد گردید. عربستان و مصر بیش از آنکه به منافع فلسطین بیندیشند، از این طرح برای پیشبرد اهداف هسته‌ای، پیوستن به ناتو و تضمین سلاح‌های پیشرفته بهره می‌جویند؛ به‌عبارتی، فلسطین ابزاری برای مشروعیت‌بخشی شده است.

از طرفی مردم غزه، باوجود قتل‌عام شدن و حصر غذایی و نسل‌کشی نه‌تنها سرخورده نشده‌اند بلکه همچنان حامی مقاومت و عملیات «طوفان الاقصی» هستند و حماس از پشتوانه قوی اجتماعی برخوردار است. شکست‌های تاریخی و مشکلات هنجاری، نشان می‌دهد طرح دودولتی تاکنون تنها در حد شعار و توافقات موقت باقی مانده و ظرفیت عملی برای تأمین حقوق فلسطینیان را ندارد.