از دیدگاه قرآن کریم، انگیزش یکی از ارکان تمدنسازی در تأسیس آرمانشهر اسلامی محسوب میشود. این پژوهش حاضر با ارائه الگویی مفهومی از آرمانشهر انگیزشی در تمدنسازی قرآن کریم، به بررسی این هدف از طریق بررسی مفاهیم استخراجشده از تفاسیر مفسران میپردازد.
در بخش کاربردی، چگونگی تمدنسازی انگیزشی مبتنی بر قرآن کریم بررسی میشود. سؤال اصلی پژوهش چنین است: الگوی مفهومی آرمانشهر انگیزشی در تمدنسازی قرآن کریم چیست؟
نوع تحقیق بنیادی ـ توسعهای، به شمار میرود و روش مورداستفاده در آن تحلیل محتوای کیفی است. در این راستا، آیات کل قرآن (جامعه آماری) بررسی و مضمونهای مربوط به الگوی مفهومی آرمانشهر انگیزشی، به عنوان نمونه (بالغ بر ۷۰۰ آیه) شناسایی شد. آنگاه با مراجعه به تفاسیر، طبقهبندی مفهومی و کدگذاری باز و محوری و انتخابی صورت گرفت.
نویسنده در راستای ارائه الگوی جامع پس از کدگذاری، به سه مضمون پایه اعم از «عقلی، ساختاری و پیامدی» دست یافت. روایی و اعتبار الگو در مرحله اول توسط ۱۷ نفر از کارشناسان بررسی شد. مقدار CVR و CVI نشاندهنده روایی محتوایی این الگوی مفهومی است.
نتایج نشان داد جامعه و تمدنسازی از منظر قرآن کریم آرمانشهری است که نظام انگیزشی آن در حوزههای مختلف فردی و خانوادگی و اجتماعی قوام مییابد.
واژگان کلیدی: آرمانشهری، قرآن کریم، انگیزش، تمدنسازی، تحلیل محتوای کیفی.
جهت دانلود فایل مقاله اینجا کلیک فرمایید.