نویسنده: احمد کوثری 

در ابتدای انقلاب در ماجرای گروگان گیری ایران اولین تجربه مذاکره با آمریکا را در سال ۱۳۶۰ با اصرار برخی از سران آن وقت انجام داد که در ادامه به ابعاد آن خواهیم پرداخت.

موضع امام شهید نسبت به بیانیه الجزایر چه بود؟

• امام شهید خامنه‌ای: در قضیّه‌ی بیانیّه‌ی الجزایر، سر قضیّه‌ی آزادی گروگانها در سال ۶۰، شما نشستید با آمریکا صحبت کردید...
• همان وقت اینجا در تهران همین حضرات نشستند به واسطه‌ی الجزایر و بدون رودررویی با آمریکایی‌ها صحبت کردند...
• قرارداد گذاشتند، تعهّدهای متعدّدی گرفتند که ثروتهای ما را آزاد کنید، تحریمهای ما را بردارید، در امور داخلی کشور ما دخالت نکنید، و ما هم از این طرف گروگانها را آزاد میکنیم.
• گروگانها را آزاد کردیم، آیا آمریکا به آن تعهّدات عمل کرد؟ آیا آمریکا تحریم را برداشت؟ آیا آمریکا ثروتهای مسدودشده‌ی ما را به ما پس داد؟
• نه، آمریکا به تعهّد عمل نمیکند؛ خیلی خب، این هم مذاکره و نشستن با آمریکا.
• چرا نمیفهمند؟ مذاکره‌ی با آمریکا مشکلی را حل نمیکند.

بیانات در دیدار بسیجیان 1401/09/05

تفاهم‌نامه یا همان بیانیه الجزایر چه بود؟

این تفاهم‌نامه که به بیانیه‌ الجزایر معروف شد، با میانجیگری کشور الجزایر، میان نمایندگان ایران و ایالات متحده آمریکا در ۱۹ ژانویه ۱۹۸۱ به امضا رسید و به واقعه تصرف و گروگانگیری سفارت آمریکا در تهران پایان داد.

متن این بیانیه چه بود؟

به موجب بیانیه‌ الجزایر طرفین متعهد گردیدند که:

1. ایران گروگان‌های آمریکایی را آزاد کند.
2. آمریکا در امور داخلی ایران (چه از لحاظ سیاسی و چه نظامی) مداخله نکند.
3. آمریکا فرمان اجرایی ۱۲۱۷۰ و تحریم‌های تجاری و اقتصادی را لغو و دارایی‌های مسدود شدهٔ ایران را آزاد کند.
4. هر دو کشور متعهد شوند که طرح دعاوی قضایی اتباع آن‌ها و دولت‌ها علیه یک‌دیگر، در دادگاه‌ها و نهادهای قضایی بین‌المللی را پایان داده و دعاوی خود را به  نهادی موسوم به دیوان داوری دعاوی ایران و آمریکا ارجاع دهند.
5. آمریکا می‌بایست اطمینان دهد که هر گونه تصمیمات دادگاه‌های آمریکا در رابطه با انتقال دارایی‌های محمدرضا شاه و حکومت پیشین ایران را، مستقل از «اصل مصونیت شاه» اجرا خواهد کرد.
6. بدهی‌های ایران به نهادهای آمریکایی پرداخت شود.

مسؤول آمریکایی مذاکره‌کنندهٔ این قرارداد، قائم مقام وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا، وارن کریستوفر و نمایندهٔ الجزایر برای میانجیگری، محمد صدیق بن یحیی، وزیر خارجه الجزایر بود.مذاکرات، و امضای این قرارداد نیز، در منزل سفیر ایالات متحده در الجزایر صورت پذیرفت.

اگر خوب نگاه کنید بندهای آن بیانیه شبیه همین تفاهم‌نامه جدید با آمریکاست که آمریکا در نهایت به بندهای آن عمل نکرد و به تفاهم‌نامه جدید هم عمل نخواهد کرد. تاریخ برای عبرت گرفتن است.

فاعتبروا یا اولی الابصار