تاریخ معاصر اندونزی پس از استقلال از استعمار هلند در سال ۱۹۴۹، با چهرۀ کاریزماتیک احمد سوکارنو (از بنیان‌گذار جنبش عدم تعهد)، و سیاست ضدآمریکایی گره خورده است. سوکارنو با ایجاد پیوند میان نیروهای مختلف اجتماعی و سیاسی کشورش، استقلال آن را حفظ کرده است؛ اما این سیاست استقلال‌طلبانه برای قدرت‌های غربی یک تهدید به‌حساب می‌آید. در اول اکتبر ۱۹۶۵، کودتای نافرجامی انجام شد که ارتش و دولت آمریکا، حزب کمونیست اندونزی را مسئول آن دانستند.

این واقعه زمینه‌ساز یکی از خونین‌ترین قتل‌عام‌ها از زمان جنگ جهانی دوم شد، به‌طوری که سربازان و شبه‌نظامیان اسلامی با حمایت مستقیم دولت آمریکا، حدود نیم‌میلیون تا یک‌میلیون نفر را به ارتباط با حزب کمونیست به‌قتل رساندند.[1] افشای اسناد سفارت در جاکارتا، جزئیات بیشتری از نقش آمریکا در این فاجعه را آشکار کرد و نشان داد که این رویداد تنها یک ناآرامی داخلی نبود، بلکه عملیاتی سازمان‌دهی شده برای تغییر رژیم بوده است. الگوی عملیاتی «دست‌های پشت پرده» که با شناسایی یک رهبر مستقل، دامن به اختلافات داخلی با برچسب‌زنی ایدئولوژیک، و درنهایت حمایت از یک کودتای خونین برای نصب یک رژیم دست‌نشانده انجام شد، نشان می‌دهد که نفوذ خارجی در اندونزی یک استراتژی بلندمدت است. این تحلیل نشان می‌دهد که چگونه یک جنگ نیابتی غیرخطی می‌تواند با بهره‌گیری از نیروهای محلی، به تغییرات بنیادین در ساختار سیاسی یک کشور منجر شود.

تحولات جدید: اعتراضات ۲۰۲۵ و ابزارهای نوین نفوذ

اعتراضات ۲۰۲۵ اندونزی به رهبری اتحادیه‌های دانشجویی و کارگری، با مطالبات اقتصادی و اجتماعی مانند افزایش بیکاری، فساد و سرکوب آزادی بیان ایجاد شد. دراین‌میان بازیگران خارجی وارد عمل شدند. این اعتراضات حمایت سازمان‌های بین‌المللی مانند حقوق بشر و عفو بین‌الملل را به‌همراه داشت. تحلیل‌ها نشان می‌دهند که کشورهای توسعه‌یافته از نهادهای غیردولتی (NGO) به‌ویژه در حوزه‌های حقوق بشری، قومی، مذهبی و کارگری، برای إعمال نفوذ در کشورهای درحالِ‌توسعه استفاده می‌کنند. این روند نشان می‌دهد که «دست‌های پشت پرده» دیگر لزوماً ازطریق ارتش عمل نمی‌کنند، بلکه با استفاده از ابزارهای نرم‌افزاری و نهادهای مدنی به‌دنبال ایجاد بی‌ثباتی و هدایت اعتراضات به‌سمتِ هدف ژئوپلیتیک خود هستند. این بازیگران غیردولتی خشن درواقع نتیجه طبیعی یک خلأ سیاسی و امنیتی هستند که در پی مداخله مستمر خارجی برای پشتیبانی یا سرکوب گروه‌های خاص ایجاد می‌شوند. تغییر از یک جنگ نیابتی به یک جنگ چندوجهی نوین، درواقع ابزار استراتژی پیچیده‌تر و سخت‌تر برای شناسایی و مقابله است.