این مقاله بخشی از شماره هشتم دوهفتهنامه منادیان امت است. چنانچه تمایل به دانلود فایل pdf این شماره دارید اینجا کلیک فرمایید.
این بخش به تحلیل دقیق مناقشه جاری روسیه و اوکراین میپردازد و بهطورِخاص بر مسئله واگذاری اراضی بهعنوان راهی برای صلح تمرکز میکند. در این بخش، خواستهها و خطوط قرمز هر دو کشور، پیامدهای عمیق ازدستدادن قلمرو حاکمیت و ثبات بلندمدت اوکراین، و ملاحظات حیاتی تحت قوانین بینالمللی بررسی خواهد شد. درنهایت، به پیامدهای گستردهتر امنیتی، منطقهای و اروپایی این تصمیم پرداخته میشود.
بنا بر گزارشها، مقامات کرملین خواستار واگذاری قلمروهای استراتژیک و اشغالنشده در استان دونتسک توسط اوکراین و تثبیت خط مقدم در سایر مناطق بهعنوان بخشی از توافق آتشبس هستند. این امر بهمعنای یک امتیاز ارضی قابلِتوجه فراتر از آنچه روسیه در حال حاضر کنترل میکند، است. خواستههای اعلام شدۀ ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، شامل واگذاری کامل استانهای دونتسک و لوهانسک، همراه با کریمه است. این امر مستلزم عقبنشینی نیروهای اوکراینی از بخشهای تحت کنترل اوکراین در دونتسک است که عملاً بهمعنای واگذاری قلمرو، بدون درگیری بیشتر است.[1]
شرایط پیشنهادی تصریح میکند که نیروهای روسی نیز حملات خود را در استانهای خرسون و زاپوریژیا متوقف خواهند کرد، درحالیکه اوکراین و روسیه در مورد آتشبس و توافق صلح بعدی مذاکره میکنند. بااینحال، هنوز مشخص نیست که آیا روسیه مایل به واگذاری هیچ یک از اراضی اشغالی فعلی خود است؟
واگذاری قلمرو، حتی بهعنوان بخشی از یک توافق صلح، پیامدهای عمیقی برای حاکمیت و ثبات بلندمدت اوکراین خواهد داشت. اوکراین بهدلیل جنگ، ویران شده و بخش زیادی از صنعت و منابع خود را ازدست داده است. ازدستدادن قلمروهای شرقی، که بسیاری از آنها قبل از جنگ نیز عمدتاً روستبار بودهاند، بهمعنای ازدستدادن بیشتر منابع و زیرساختهای اقتصادی است. علاوهبراین، ممکن است میلیونها پناهنده اوکراینی که اکنون در خارج از این کشور زندگی میکنند، هرگز به کشور خود بازنگردند، و این امر منجر به کاهش شدید جمعیت و چالشهای بازسازی طولانیمدت شود.[2]
صلح در اوکراین در مقابل واگذاری اراضی، پیامدهای گستردهای برای معماری امنیتی اروپا و فراتر از آن خواهد داشت که ازجملۀ آنها تغییر در توازن قدرت اروپا است. جنگ در اوکراین، پروژه پس از جنگ سرد مبنی بر فضای یورو-آتلانتیک متحد و همگرا را زیر سؤال میبرد. یک توافق صلح که شامل واگذاری قلمرو باشد، به روسیه اجازه میدهد تا نفوذ خود را در منطقه گسترش دهد و بهدنبال ایجاد یک «دکترین» برای خود باشد، به این معنی که غرب یک حوزه نفوذ روسی را بهرسمیت بشناسد و از تلاش برای آوردن همسایگان روسیه به ائتلاف نظامی غربی دست بردارد.[3] این امر میتواند منجر به یک معماری امنیتی اروپایی جدید شود.
[1] . https://B2n.ir/ez2306.
[2] . https://B2n.ir/tr3380.
[3] . https://B2n.ir/tr3380.