شیخ حسن کتانی، رئیس اتحادیه علمای مغرب، در چهارمین نشست بین‌المللی «بعثت امت محمد» با تأکید بر ضرورت احیای هویت و توانمندی امت اسلامی گفت: بازگشت مسلمانان به عزت و جایگاه تاریخی خود در گرو عمل به آموزه‌های قرآن و سنت، اصلاح وضعیت امت و توجه به عوامل قدرت است.
وی با اشاره به دوره‌های نخست تاریخ اسلام اظهار کرد: امت اسلامی در آغاز، به دلیل پایبندی به قرآن و سنت پیامبر اکرم(ص)، از جایگاه و اقتدار بالایی برخوردار بود و مسلمانان با عمل به آموزه‌های دینی توانستند تمدن اسلامی را در بخش‌های گسترده‌ای از جهان گسترش دهند.
رئیس اتحادیه علمای مغرب، فاصله گرفتن از آموزه‌های دینی، رواج انحرافات و غفلت از عوامل قدرت را از جمله عواملی دانست که به گفته او، موجب تضعیف امت اسلامی شد و زمینه سلطه قدرت‌های خارجی بر بخش‌های گسترده‌ای از سرزمین‌های مسلمانان را فراهم کرد.
کتانی با استناد به حدیث پیامبر اکرم(ص) درباره تجدید دین در رأس هر قرن اظهار کرد: تجدیدکننده دین الزاماً یک فرد نیست و می‌تواند یک شخصیت، چند شخصیت یا حتی یک جریان و جماعت باشد که در حوزه‌های مختلف برای اصلاح وضعیت امت اسلامی تلاش می‌کنند.
وی شکل‌گیری جریان‌های اصلاحی در جهان اسلام را در همین چارچوب تحلیل کرد و گفت: در دوره‌های مختلف، علما و مصلحان در مناطق گوناگون جهان اسلام برای بازگشت مسلمانان به آموزه‌های دینی، اصلاح جامعه و مقابله با سلطه خارجی تلاش کرده‌اند.
رئیس اتحادیه علمای مغرب با تأکید بر مفهوم «بعثت امت» افزود: آنچه امروز بیش از هر زمان دیگری مورد نیاز امت اسلامی است، احیای روح بیداری، اصلاح و بازگشت به مسئولیت‌های دینی و اجتماعی است؛ روندی که می‌تواند زمینه‌ساز بازگشت عزت و کرامت مسلمانان شود.
وی با انتقاد از وضعیت سیاسی جهان اسلام پس از پایان دوره استعمار گفت: استقلال بسیاری از کشورهای اسلامی پس از خروج نیروهای استعمارگر، استقلالی ظاهری بود و تقسیم سرزمین‌های اسلامی به کشورهای متعدد، موجب تضعیف وحدت امت و ایجاد اختلاف میان مسلمانان شد.
کتانی ادامه داد: قدرت‌های خارجی پس از خروج از سرزمین‌های اسلامی، همچنان از مسیرهای مختلف بر کشورهای مسلمان تأثیر گذاشتند و همین مسئله موجب شد بخشی از ظرفیت‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جهان اسلام در اختیار دیگران قرار گیرد.
وی با اشاره به شکل‌گیری جریان‌های اسلامی معاصر اظهار کرد: در دوره جدید نیز خداوند علما و جریان‌هایی را برای اصلاح وضعیت امت اسلامی مبعوث کرده است و این جریان‌ها تلاش کرده‌اند مسلمانان را به بازگشت به آموزه‌های دینی، تقویت توانمندی‌های خود و بازیابی عزت امت فرا بخوانند.
رئیس اتحادیه علمای مغرب با استناد به آیه «وَأَعِدُّوا لَهُم مَا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ» بر اهمیت آمادگی و توانمندی تأکید کرد و گفت: امت اسلامی برای جلوگیری از تعرض و سلطه دیگران باید عوامل قدرت را بشناسد و برای تقویت توانایی‌های خود برنامه داشته باشد.
وی همچنین با اشاره به حدیث «ألا إن القوة الرمي» اظهار کرد که مفهوم قدرت در شرایط امروز نیز باید متناسب با ابزارها و اقتضائات زمان فهم شود و مسلمانان نمی‌توانند بدون برخورداری از توانمندی‌های لازم، از استقلال و عزت خود دفاع کنند.
کتانی در پایان، بازگشت امت اسلامی به جایگاه شایسته خود را نیازمند اصلاح، وحدت، عمل به آموزه‌های دینی و تقویت توانمندی‌های آن دانست و ابراز امیدواری کرد که «بعثت امت» به معنای بیداری و تجدید حیات امت اسلامی، زمینه‌ساز بازگشت مسلمانان به عزت و کرامت باشد.