هدف پژوهش حاضر، مرور نظاممند پژوهشهای انجام شده در مورد تمدن اسلامی و تمدن نوین اسلامی برای پاسخگویی به این پرسش است: این پژوهشها با تکیه بر آموزههای قرآنی، برای تمدنسازی اسلامی چه مؤلفههایی ارائه میدهند؟ در پاسخ به این پرسش از طریق روش مرور نظاممند، ۶۵ پژوهش در زمینه موضوع موردنظر، در بازه زمانی سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۰ که در نشریههای علمی معتبر داخلی ارائه شدهاند، ارزیابی و در نهایت ۲۰ مقاله به صورت هدفمند انتخاب شد؛ و با تحلیل محتوا و ترکیب نظاممند ادبیات مربوط، این نتایج بهدست آمد که مؤلفههای تمدنسازی اسلامی در آیات قرآن، در دو حوزه قابل دستهبندی است: ۱- نظامسازی؛ شامل: شکلگیری دولت مقتدر و با کفایت اسلامی، شکلگیری جامعه فرهنگیِ کارآمد اسلامی، شکلگیری نظام اقتصادی رشدیافته و بالنده و شکلگیری نظام فرهنگی مطلوب. ۲- زیرنظامهای تمدنی؛ شامل: عدالتگستری، علمگرایی و تولید آن، آزادی و آزاداندیشی، معنویت و عبودیت، اخلاقمداری، ایجاد خودباوری و اعتماد به نفس در جامعه، وحدتگرایی و انسجام، قانونمداری، امنیت، تولید فکر و نظریهپردازی، بکارگیری نخبگان علمی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی، نظم و انضباط، استقامت اجتماعی ـ ارزشمند شمردن کار و تلاش در جامعه، توسعه و رفاه عمومی، مبادله معرفت با دیگر جوامع و ملل، آیندهنگری، آسانگری و مدارا.
واژگان کلیدی: تمدنسازی اسلامی، نظامسازی، آیات قرآن، مرور نظاممند، تحلیل محتوا.
جهت دانلود فایل مقاله اینجا کلیک فرمایید.