نویسنده احمد ربیعی فر
خداوند متعال، مؤمنان را در مسیر رشد و تعالی از میدانهای سخت عبور میدهد؛ زیرا بسیاری از ظرفیتهای پنهان انسان و جامعه، جز در دل ابتلاها آشکار و شکوفا نمیشود.
خداوند میفرماید:
﴿وَلِيُمَحِّصَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَيَمْحَقَ الْكَافِرِينَ﴾ (آلعمران: ۱۴۱)
و میفرماید:
﴿وَلِيَبْتَلِيَ اللَّهُ مَا فِي صُدُورِكُمْ وَلِيُمَحِّصَ مَا فِي قُلُوبِكُمْ﴾ (آلعمران: ۱۵۴)
ابتلاهای الهی، تنها برای سنجش ایمان نیست؛ بلکه برای پالایش، رشد و آمادهسازی مؤمنان برای مسئولیتهای بزرگتر است.
امروز در یکی از مقاطع حساس تاریخ معاصر جبهۀ مؤمنان قرار داریم؛ مقاطعی که حوادث آن میتواند میزان بلوغ، بصیرت و استقامت جامعه ایمانی را آشکار سازد. اما سنت الهی روشن است: تغییر سرنوشت امتها با تغییر درونی آنان پیوند خورده است:
﴿إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ﴾ (رعد: ۱۱)
یکی از بزرگترین زمینههای نصرت الهی، حفظ صف واحد مؤمنان است. خداوند میفرماید:
﴿وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ﴾
(انفال: ۴۶)
دشمنان همیشه از بیرون حمله نمیکنند؛ گاهی بزرگترین ضربهها زمانی وارد میشود که مؤمنان، به جای تمرکز بر جبهۀ مقابل، توان خود را در اختلافات داخلی فرسوده کنند.
البته وحدت به معنای کنار گذاشتن حق و خاموش کردن نقد نیست. محور وحدت، حق است؛ اما رسیدن به حق نیازمند انصاف، صبر و سعه صدر است. چهبسا تندیهای بیجا و قضاوتهای شتابزده، زمینه فاصله گرفتن کسانی را فراهم کند که هنوز دلشان در مسیر حق است.
امیرالمؤمنین علی علیهالسلام میفرماید:
«ضع أمر أخيك على أحسنه حتّى يأتيك ما يغلبك، ولا تظنّ بكلمة خرجت من أخيك سوءًا، وأنت تجد له في الخير محملاً» (نهجالبلاغه، کافی)
امروز بیش از هر زمان، نیازمند سه چیزیم:
بصیرت در تشخیص حق، صبر در برابر اختلافات، و اخوت در تعامل با اهل ایمان.
ما قرار نیست بر سر باطل متحد شویم؛ اما نباید با اختلافات فرعی، راه نفوذ فتنهگران را باز کنیم. باید درست نقد کنیم و وقتی نقد میشویم، منتقد دلسوز را دشمن نپنداریم.
یقین بدانید در میان ما عوامل دشمن، نفوذ میکنند تا با شعارها و ادبیات خودمان به اختلافافکنی میان مؤمنین بپردازند. پس به آنها میدان ندهید و از طرفی هر منتقدی را نیز متهم به نفوذی بودن نکنید.
اگر مؤمنان در این میدان، اخلاقِ اختلاف و آداب نصیحت را بیاموزند، ابتلاهای بزرگ میتواند آنان را به جامعهای پختهتر، متحدتر و آمادهتر برای نصرت الهی تبدیل کند.